Wypowiedzenie z powodu zapłodnienia in vitro

W swojej decyzji z dnia 26 marca 2015 roku, z sygnaturą akt 2 AZR 237/14 federalny sąd pracy zajął się zastosowaniem ochrony przed wypowiedzeniem na podstawie niemieckiej Ustawy o Ochronie Macierzyństwa (Mutterschutzgesetz) jak również dyskryminacją kobiet oczekujących na procedurę in vitro. Zapłodnienie in vitro było problemem prawnym.

 

Stan faktyczny: zapłodnienie in vitro! 

 

Stan faktyczny nie mógłby być bardziej zwyczajny. Pracownica poinformowała swojego pracodawcę, że już od dłuższego czasu bezskutecznie stara się zajść w ciąże i z tego względu zdecydowała się na przeprowadzenie próby zapłodnienia in vitro, czyli na sztuczne zapłodnienie. Na skutek tego pracodawca zwolnił pracownicę z zachowaniem terminu wypowiedzenia. Pracownica, broniąc się przed wypowiedzeniem, wstąpiła na drogę sądową.

 

„Wypowiedzenie stosunku pracy- sztuczne zapłodnienie”

 

Powódka broniła się przed wypowiedzeniem tym, że poinformowała pracodawcę terminowo o wczesnej ciąży i przedłożyła kartę ciąży, jak również pismo lekarskie dotyczące informacji o transferze zarodka. Z tego wynikało, że transfer zarodka odbył się przed wypowiedzeniem przez pracodawcę stosunku pracy. Tym samym pracownica była w ciąży w myśl niemieckiej Ustawy o Ochronie Macierzyństwa (Mutterschutzgesetz) i mogłaby być zwolniona tylko za urzędowym przyzwoleniem. Przy czym takie wypowiedzenie byłoby dyskryminujące.

Pracodawca zgłaszał zastrzeżenia, że pracownica nie poświadczyła wystarczająco swojej ciąży.

 

Decyzja: Zapłodnienie in vitro!

 

Federalny sąd pracy podtrzymał stanowisko pracownicy.

Powódka w momencie otrzymania wypowiedzenia była pod specjalną ochroną wynikającą z § 9 ust. 1 zd. 1 niemieckiej Ustawy o Ochronie Macierzyństwa (Mutterschutzgesetz). W czasie doręczenia wypowiedzenia w rozumieniu powyższego przepisu powódka była już w ciąży. W przypadku ciąży na skutek zapłodnienia pozaustrojowego (zapłodnienia in vitro) szczególna ochrona przed zwolnieniem rozpoczęła się w chwili umieszczenia zapłodnionej komórki jajowej w macicy (transfer zarodka), a nie dopiero z jego zagnieżdżeniem (implantacją).

W medycynie człowieka ciążą określa się stan od poczęcia, tzn. od stosunku prowadzącego do zapłodnienia, aż do momentu narodzin.

 

„Zakaz wypowiedzenia stosunku pracy w przypadku poczęcia naturalnego”

 

W przypadku poczęcia naturalnego obowiązywanie zakazu zwolnienia na podstawie niemieckiej Ustawy o Ochronie Macierzyństwa określa się w następujący sposób, a mianowicie od terminu przypuszczalnego dnia porodu, wyznaczonego przez lekarza, odliczane jest 280 dni wstecz. Takie postępowanie ma zagwarantować każdej ciężarnej ustawową ochronę, bez poddawania rozważaniom kwestii dotyczących niedokładności i wątpliwości odnośnie poczęcia.

 

„Ochrona ciężarnej w przypadku sztucznego zapłodnienia”

 

W przypadku ciąży po zapłodnieniu in vitro szczególna ochrona przed wypowiedzeniem rozpoczyna się z chwilą transferu zarodka. Nie ma zastosowania ani reguła 280 dni, ani uznanie zagnieżdżenia się zarodka za decydujące.

Zastosowanie ochrony na podstawie niemieckiej Ustawy o Ochronie Macierzyństwa może nastąpić najwcześniej od momentu transferu zarodka a nie od chwili pozaustrojowego zapłodnienia komórki jajowej. Przemawiają za tym powody bezpieczeństwa prawnego. Poza tym pracownica mogłaby przez cały okres zamrożenia zarodków powoływać się na Ustawę o Ochronie Macierzyństwa.

Metoda liczenia wstecz, stosowana przy naturalnym zapłodnieniu, prowadziłaby do objęcia okresu przed transferem zarodka, co również nie byłoby uzasadnione.

Moment zagnieżdżenia się zarodka lub implantacji jest trudny do określenia i minimalizuje ochronę ciężarnej. Z reguły nie można stwierdzić, kiedy u danej kobiety zaczyna się i kończy proces zagnieżdżenia się zarodka, co prowadzi do niepewności od kiedy ma obowiązywać ochrona przed wypowiedzeniem.

Z tego względu federalny sąd pracy uznał moment transferu zarodka za decydujący.

 

„Dyskryminacja ze względu na płeć w wypowiedzeniu z powodu zapłodnienia in vitro”

 

Poza tym federalny sąd pracy uznał wypowiedzenie stosunku pracy za naruszenie § 7 ust. 1 w połączeniu z §§ 1, 3 niemieckiej Ogólnej Ustawy o Równym Traktowaniu, ponieważ dyskryminowało ono pracownicę ze względu na płeć.

Bezpośrednia dyskryminacja w rozumieniu § 3 ust. 1 niemieckiej Ogólniej Ustawy o Równym Traktowaniu ma miejsce, jeżeli dana osoba doświadcza, z jednego z zakazanych ustawą powodu, gorszego traktowania, niż doświadczyła, doświadcza lub miałaby doświadczyć tego inna osoba w porównywalnej sytuacji. Wypowiedzenie stosunku pracy samo w sobie jako sformułowane oświadczenie woli nie wykazuje znamion dyskryminacji wynikających z § 1 niemieckiej Ogólniej Ustawy o Równym Traktowaniu. Jedynie rozważania, które były powodem decyzji o zwolnieniu, mogłyby być poszlaką na dyskryminujący charakter oświadczenia wypowiedzenia stosunku pracy wg § 1 niemieckiej Ogólniej Ustawy o Równym Traktowaniu. Wystarczający jest fakt, że rozważa się powiązanie wypowiedzenia ze znamionami dyskryminacji.

Wypowiedzenie z powodu ciąży pracownicy lub z powodu, który w istocie opiera się na ciąży, wchodzi w grę tylko w przypadku kobiet i stanowi bezpośrednią dyskryminację z powodu płci. Ponieważ działania związane z przygotowaniem i przeprowadzeniem zapłodnienia in vitro dotyczą wyłącznie kobiet, to zwolnienie pracownicy z powodu poddania się przez nią procedurze sztucznego zapłodnienia, prowadzi także do bezpośredniej dyskryminacji z powodu płci.

Federalny sąd pracy potwierdził stronom istnienie wystarczających poszlak na uznanie dyskryminacji, ponieważ pozwany dotychczas regularnie pozytywnie wypowiadał się o pracy powódki, stosunek pracy został wypowiedziany krótko po informacji pracownicy o mającym nastąpić sztucznym zapłodnieniu, a jej miejsce pracy zajęła „starsza” pracownica.

 

Kancelaria Swist – Adwokat w Niemczech – Prawo Pracy
Państwa prawo w naszych wiernych rękach    

 

Całkowite uzasadnienie decyzji w języku niemieckim na temat „Wypowiedzenie z powodu zapłodnienia in vitro” znajdą Państwo pod:

 

https://www.bundesarbeitsgericht.de/entscheidung/2-azr-237-14/?highlight=2+AZR+237%2F14

 

 
Wypowiedzenie z powodu zapłodnienia in vitro

 

 

Rufen Sie uns an! Tel.: 0211 – 8759  8066

 

 

Adwokat w Niemczech: wypowiedzenie z powodu zapłodnienia in vitro?
Call Now Button