Fotografowanie wykroczeń

 

Dzisiaj przedstawiamy orzeczenie Sądu Rejonowego w Bonn (AG Bonn, 109 C 228/13 z dnia 28.01.2014 r.). Dotyczy ono kwestii wykonywania zdjęć w celu dokumentacji naruszeń prawa.

 

Stan faktyczny: Fotografowanie wykroczeń

 

Pozwany systematycznie monitorował rezerwat przyrody i sporządzał zdjęcia osób, które jego zdaniem naruszały plan zagospodarowania krajobrazu (psy bez smyczy, zbaczanie z wyznaczonych ścieżek). Zdjęcia oraz notatki przekazywał organom porządkowym. Jednego dnia udokumentował 18 naruszeń, a w ciągu tygodnia ponad 35. Powód, który został sfotografowany z psem bez smyczy, zażądał zaniechania takich działań.

Kwestia kluczowa:

Czy osoba prywatna może fotografować inne osoby w przestrzeni publicznej w celu dokumentowania wykroczeń i informowania organów ścigania – nawet jeśli sama nie rozpowszechnia tych zdjęć?

 

Decyzja sądu: Fotografowanie wykroczeń

 

Sąd nakazał pozwanemu zaniechanie wykonywania zdjęć.

Główna argumentacja:

• Ingerencja już w momencie wykonania zdjęcia: Prawo do własnego wizerunku jako przejaw ogólnego prawa do osobowości (art. 2 ust. 1, art. 1 ust. 1 GG – niemieckiej Konstytucji) zostaje naruszone już w momencie zrobienia zdjęcia – niezależnie od jego późniejszego rozpowszechniania. Ochrona prawna przysługuje nawet wtedy, gdy nie ma zamiaru publikacji.
• Ważenie interesów: Wymagana w takich przypadkach ocena indywidualna wykazała, że prawo powoda do osobowości przeważa nad wolnością działania pozwanego (art. 2 ust. 1 GG):
  • Co prawda ochrona przyrody jest uznana konstytucyjnie (art. 20a GG).
  • Jednakże: dotyczy to jedynie wykroczeń, a nie przestępstw.
  • Monitorowanie odbywało się w sposób systematyczny i potajemny (18 naruszeń/dzień, 35/tydzień).
  • Chodzi o interes ogólny, a nie o ochronę indywidualnych dóbr prawnych.
• Zakaz samowymiaru sprawiedliwości: Ściganie wykroczeń jest wyłącznie zadaniem organów państwowych (§ 35 OWiG). Obywatelowi nie przysługuje prawo do samopomocy w celu utrzymania porządku publicznego. Nie wolno mu uzurpować sobie tej funkcji. Prawa do samopomocy (§§ 227 i nast. BGB, §§ 32, 34 StGB) obowiązują wyłącznie w celu ochrony indywidualnych dóbr prawnych.
• Brak uzasadnionego interesu: Pozwany ma inne środki (zgłoszenie jako świadek). Zabezpieczanie dowodów nie leży w zakresie jego obowiązków. Paragraf 24 KUG pozwala na wykonywanie zdjęć tylko organom władzy, a nie osobom prywatnym.

 

 

109 C 228/13 – Sąd Rejonowy w Bonn (Amtsgericht Bonn)
Sąd: Amtsgericht Bonn
Rodzaj orzeczenia: Wyrok
Sygnatura akt: 109 C 228/13
ECLI: DE:AGBN:2014:0128.109C228.13.00
Data orzeczenia: 28.01.2014
Normy prawne: BGB §§ 823, 1004
Słowa kluczowe: Ogólne prawo do osobowości (Allgemeines Persönlichkeitsrecht); fotografie; zdjęcia; ochrona przyrody; interes ogólny; prawo do własnego wizerunku.

 

Fotografowanie wykroczeń publicznych

 

Fotografowanie innej osoby w celu zabezpieczenia dowodów jej niewłaściwego zachowania to prawnie bardzo delikatny temat. Ścierają się tutaj prawo do własnego wizerunku oraz interes w zabezpieczeniu dowodów lub samopomocy. Zasada ogólna w Niemczech brzmi: fotografowanie bez pytania o zgodę jest zazwyczaj niedopuszczalne, ale istnieją wyjątki.

 

Zasada podstawowa (§ 22 KunstUrhG)

 

Zdjęcia mogą być zasadniczo rozpowszechniane lub publicznie prezentowane tylko za zgodą osoby na nich widniejącej. Już samo wykonanie zdjęcia może stanowić naruszenie praw osobistych, jeśli nie istnieje ku temu uzasadniony powód.

 

Kiedy jest to wyjątkowo dozwolone?

 

Fotografowanie niewłaściwego zachowania (np. nieprawidłowe parkowanie, uszkodzenie mienia, zniewaga) może być dopuszczalne pod pewnymi warunkami:

1. Zabezpieczenie dowodów na potrzeby postępowania: Gdy potrzebujesz zdjęcia, aby zgłosić przestępstwo lub poważne wykroczenie, bądź aby dochodzić roszczeń cywilnoprawnych (odszkodowanie).
2. Ważenie interesów: Sąd zawsze sprawdza: czy Twój interes w zabezpieczeniu dowodów jest ważniejszy niż prawo danej osoby do niebycia fotografowaną?
   • Przykład: Zdjęcie osoby oddającej mocz w parku miejskim jest raczej niedopuszczalne. Zdjęcie kogoś, kto właśnie rysuje Twój samochód, jest zazwyczaj dopuszczalne.
3. Brak łagodniejszego środka: Gdy nie możesz udowodnić winy w inny sposób (np. przez świadków lub zapisanie numeru rejestracyjnego).

 

Co jest surowo zabronione?

 

Nawet jeśli doszło do naruszenia prawa, poniższe działania są zazwyczaj nielegalne i mogą być karalne (§ 201a StGB):

• Zdjęcia w strefie chronionej: Fotografowanie w mieszkaniu, na ogrodzonej posesji, w toalecie lub przebieralni jest absolutnie niedopuszczalne.
• Publiczne piętnowanie: Zdjęcie nie może służyć do wystawiania osoby na „pręgierz” w Internecie (tzw. digitaler Pranger).
• Rozpowszechnianie zdjęć: Możesz pokazać zdjęcie policji lub swojemu prawnikowi. Jednak gdy tylko udostępnisz je w mediach społecznościowych, grupach na WhatsApp czy innych platformach publicznych, narażasz się na odpowiedzialność karną lub odszkodowawczą.

 

Szczególne przypadki: Dashcams i wykroczenia parkingowe

 

• Dashcams (kamerki samochodowe): Według Federalnego Trybunału Sprawiedliwości (BGH) nagrania z kamerek mogą być wykorzystywane jako dowód w procesie po wypadku, mimo że nagrywają stale. Kamery powinny być jednak ustawione tak, aby trwale zapisywały obraz tylko w momencie kolizji (czujnik G).
• Prywatni „łowcy mandatów”: Fotografowanie nieprawidłowo zaparkowanych aut wraz z kierowcą w celu zgłoszenia do urzędu (Ordnungsamt) zostało uznane przez niektóre sądy (np. Sąd Administracyjny w Ansbach) za dopuszczalne, o ile dane trafiają bezpośrednio do urzędu i nie są wykorzystywane w inny sposób.

 

Podsumowanie: Lista kontrolna

 

Zanim wyciągniesz aparat, zadaj sobie pytania:

1. Czy naruszenie jest poważne? (Błahe sprawy nie uzasadniają robienia zdjęć).
2. Czy służy to tylko zabezpieczeniu dowodów dla organów/sądu? (Zakaz publikacji na Facebooku/Instagramie!).
3. Czy zachowana jest prywatność? (Tylko w przestrzeni publicznej).
4. Czy istnieje inne rozwiązanie? (np. wezwanie świadków).

 

Kontakt do Kancelarii swist.legal w Niemczech

 

Jeśli zaistnieje problem prawny, w którym może pomóc adwokat, prosimy o kontakt.