Odbycie kary więzienia a stosunek pracy – powód do wypowiedzenia w trybie natychmiastowym?

🔊 Słuchaj

Innymi słowy, czy nieobecność w pracy spowodowana odbywaniem kary więzienia jest podstawą do wypowiedzenia stosunku pracy?

Pracownikowi, który w swoim wolnym czasie dopuszcza się czynu karalnego lub taki jest mu zarzucany, może grozić kara więzienia. Takim osobom grożą przede wszystkim konsekwencje karne i dlatego koncentrują swoją uwagę w pierwszej linii na obronę prawnokarną.

Jeżeli obrona karno prawna nie ma szans i konieczne jest odbycie kary więzienia ma to również skutki w zakresie prawa pracy. Pracownik nie może wypełnić swojego pracowniczego obowiązku, a mianowicie świadczenia pracy.

W konsekwencji pracodawca musi zadać sobie pytanie, jak może zareagować na niezdolność do wykonywania pracy przez pracownika. W tym przypadku należy wziąć pod uwagę rozmaite interesy.

Chcielibyśmy przedstawić je dokładniej na podstawie przykładowej sytuacji. Przedstwiona sprawa jest fikcyjna i nie posiada żadnego konkretnego powiązania z rzeczywistym przypadkiem.

 

Typowy stan faktyczny: odbycie kary więzienia a stosunek pracy

 

Pielęgniarz X dopuścił się w czasie wolnym gwałtu i wymuszenia czynności seksualnych. Do tej pory był zatrudniony w szpitalu Y, w którym pracował od 25 lat. O sprawie informuje prasa i w związku z tym wymienia również nazwę szpitala. Dziennikarze zadają wprost pytanie, jak może pracodawca dalej zatrudniać pielęgniarza X.

Pracodawca, szpital Y, zdecydował się po ogłoszeniu wyroku zwolnić pracownika ze skutkiem natychmiastowym.

Pielęgniarz uważa natychmiastowe wypowiedzenie za niezgodne z prawem, ponieważ zawsze wywiązywał się sumiennie ze swoich obowiązków zawodowych, był szanowany w pracy i zawsze zachowywał się lojalnie wobec pracodawcy. Pracownik X stawia sobie pytanie, czy ma się bronić przed zwolnieniem i jakie ma szanse przed sądem pracy.

 

Konsekwencje prawne: odbycie kary więzienia a stosunek pracy

 

Na wstępie należy stwierdzić, że w wypowiedzeniu z powodu odbycia kary więzienia nie jest wypowiedzeniem uwarunkowanym postępowaniem danej osoby. Pracownik nie popełnił żadnego błędu, któremu mógłby zapobiec przez właściwe zachowanie. Z tego względu nie potrzeba nagany pracownika o treści, że w przyszłości ma zaniechać czynów karalnych.

Pracownika nie ma w miejscu pracy. Nie jest w stanie wykonywać obowiązków zawodowych. Z prawnego punktu widzenia powodem wypowiedzenia cecha pracownika. W tym przypadku mówi się o wypowiedzeniu spowodowanym cechą pracownika.

Zwolnienie jest uzależnione od rodzaju i zasięgu jego skutków dla zakładu pracy. Przy zwolnieniu należy wyważyć interesy, w szczególności, czy w tej sytuacji może być wymagalne od pracodawcy utrzymanie stosunku pracy.

Należy wziąć pod uwagę wiele różnych okoliczności, takich jak na przykład okres nieobecności pracownika, bądź pytanie, czy będzie on miał status skazanego pracującego w ciagu dnia poza więzieniem bez dozoru, lub czy istnieje możliwość zastąpienia go przez innych pracowników przez krótki okres czasu.

Pracodawca może argumentować, że przez zaistniałą sytuację system pracy zostanie w takim stopniu zakłócony, iż nie można od niego wymagać utrzymania stosunku pracy. Pozostawienie przez dłuższy okres czasu wolnego miejsca pracy może być bardzo obciążające dla pracodawcy. W przypadku bardzo wykwalifikowanego personelu jest to wręcz niemożliwe.

Jak w przedstawionym przykładzie pracodawca może poważnie ucierpieć z powodu utraty prestiżu. Skuteczne funkcjonowanie wielu przedsiębiorstw zależne jest od ich nienagannej reputacji. Szczególnie w przypadku szpitala zaufanie pacjentów ma ogromne znaczenie. Raczej nie mkożna wymagać od pracodawcy, aby dał się ciągle atakować prasie z powodu utrzymywania stosunku pracy. Zachowanie pracownika powiązuje się bezpośrednio z przedsiębiorstwem pracodawcy.

Na koniec należy zawsze dokonać wyczerpującego rozważenia interesów, które wyjaśnią w jakim stopniu pracodawca musi zaakceptować niezdolność do wykonywania pracy. W orzecznictwie pokazuje się coraz wyraźniej, że już okres od trzech miesięcy do dwóch lat może być wystarczający do zwolnienia ze skutkiem natychmiastowym.

Kancelaria Swist – Polskojęzyczny adwokat w Niemczech
Państwa prawo w naszych wiernych rękach

 

 

Czy kara pozbawienia wolności ma znaczenie dla wypowiedzenia stosunku pracy?

 

W Niemczech kara więzienia nie jest automatycznym powodem do wypowiedzenia umowy, ale pod pewnymi warunkami może uzasadniać zarówno wypowiedzenie zwyczajne (z zachowaniem terminu), jak i nadzwyczajne (bezzwłoczne).

Oto kluczowe kryteria określające, kiedy odbywanie kary pozbawienia wolności staje się istotne z punktu widzenia prawa pracy:

 

1. Długość kary pozbawienia wolności

 

Jest to najważniejszy czynnik. Wypowiedzenie jest zazwyczaj uzasadnione, gdy pracownik nie może świadczyć pracy wynikającej z umowy przez znaczny okres czasu.

• Krótkie kary (do kilku miesięcy): W takim przypadku wypowiedzenie jest często trudne, ponieważ pracodawca musi zrekompensować krótkotrwałą nieobecność (podobnie jak w przypadku choroby) poprzez środki tymczasowe.
• Długie kary (powyżej ok. 2 lat): Jeśli można przewidzieć, że pracownik będzie nieobecny przez ponad dwa lata, orzecznictwo zazwyczaj przyjmuje znaczne naruszenie interesów zakładu pracy. W takim przypadku wypowiedzenie z przyczyn dotyczących osoby pracownika (personenbedingte Kündigung) jest często dopuszczalne.

 

2. Rodzaj wypowiedzenia

 

W zależności od wagi i tła kary, rozważa się dwie drogi:

• Wypowiedzenie z przyczyn dotyczących osoby pracownika: Jest to standardowy przypadek. Powodem nie jest tutaj sam czyn zabroniony, lecz nieobecność. Pracownik jest „z przyczyn leżących po jego stronie” (areszt/więzienie) niezdolny do wykonywania pracy.
• Wypowiedzenie z przyczyn dotyczących zachowania pracownika: Jest ono możliwe, gdy przestępstwo ma bezpośredni związek ze stosunkiem pracy (np. księgowy skazany za sprzeniewierzenie). W takim przypadku możliwe jest nawet wypowiedzenie w trybie natychmiastowym, ponieważ więź zaufania została zerwana.

 

3. Wyważenie interesów

 

Sąd pracy zawsze bada indywidualny przypadek. Rolę grają następujące pytania:

• Wielkość zakładu: Czy duży zakład może łatwiej zrekompensować nieobecność niż mały zakład rzemieślniczy?
• Możliwość zastępstwa: Czy stanowisko może zostać obsadzone na czas określony przez inną osobę?
• Staż pracy: Pracownika, który nienagannie pracował przez 20 lat, trudniej zwolnić niż osobę w okresie próbnym.

 

4. Przypadek szczególny: Areszt śledczy

 

Areszt śledczy jest bardziej ryzykowny dla pracodawcy, ponieważ na początku często nie wiadomo, jak długo potrwa. Wypowiedzenie w trakcie aresztu śledczego jest trudne, ponieważ obowiązuje zasada domniemania niewinności. Jeśli areszt okaże się później bezzasadny, wypowiedzenie może zostać uznane za nieważne.

 

Ważne:

 

Wypowiedzenie z powodu kary więzienia nie jest „środkiem karnym” ze strony pracodawcy, lecz reakcją na niemożność świadczenia pracy. 

 

 

Kontakt do Kancelarii swist.legal w Niemczech

 

Jeśli zaistnieje problem prawny, w którym może pomóc adwokat, prosimy o kontakt.