Brak kontynuacji wypłaty wynagrodzenia mimo zaświadczenia o niezdolności do pracy

Słuchaj

Jeśli pracownik zachoruje i lekarz zaświadczy, że jest on niezdolny do pracy, przysługuje mu ze strony pracodawcy kontynuacja wypłaty wynagrodzenia (Entgeltfortzahlung) przez okres sześciu tygodni.

Ale czy zawsze tak jest? Czy zaświadczenie o niezdolności do pracy wystawione przez lekarza zawsze dowodzi, że pracownik z powodu choroby nie był w stanie wykonywać swojej pracy?

Kwestią tą zajął się Federalny Sąd Pracy (Bundesarbeitsgericht) w swoim orzeczeniu z dnia 08.09.2021 r., sygn. akt: 5 AZR 149/21.

 

Stan faktyczny:

 

Powódka była zatrudniona u pozwanej od końca sierpnia 2018 r. jako pracownik biurowy. W dniu 8 lutego 2019 r. powódka wypowiedziała stosunek pracy ze skutkiem na dzień 22 lutego 2019 r. i przedłożyła pozwanej zaświadczenie o niezdolności do pracy z datą 8 lutego 2019 r., oznaczone jako zaświadczenie pierwotne (Erstbescheinigung). Następnie wezwała pozwaną do wypłaty wynagrodzenia za czas choroby.

Pozwana odmówiła wypłaty wynagrodzenia. Wartość dowodowa zaświadczenia o niezdolności do pracy została jej zdaniem podważona, ponieważ obejmowało ono dokładnie pozostały okres trwania stosunku pracy po wypowiedzeniu umowy przez powódkę.

Powódka wskazywała, że przebywała na zwolnieniu lekarskim i groziło jej wypalenie zawodowe (Burn-Out).

 

Decyzja Federalnego Sądu Pracy:

 

Federalny Sąd Pracy orzekł, że w przedmiotowej sprawie pracownicy nie przysługuje prawo do kontynuacji wypłaty wynagrodzenia.

Powódka wykazała twierdzoną przez siebie niezdolność do pracy w spornym okresie w pierwszej kolejności za pomocą zaświadczenia o niezdolności do pracy. Jest to przewidziany ustawowo środek dowodowy.

Jego wartość dowodową pracodawca może jednak podważyć, jeżeli przedstawi, a w razie potrzeby udowodni faktyczne okoliczności, które dają powód do uzasadnionych i poważnych wątpliwości co do niezdolności do pracy.

Jeśli pracodawcy się to uda, pracownik musi szczegółowo wykazać i udowodnić, że był niezdolny do pracy. Dowód ten może nastąpić w szczególności przesłuchaniem lekarza prowadzącego, po uprzednim zwolnieniu go z obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej. Zgodnie z tymi zasadami pozwana podważyła wartość dowodową zaświadczenia o niezdolności do pracy.

Zbieżność czasowa między wypowiedzeniem z dnia 8 lutego na dzień 22 lutego 2019 r. a zaświadczoną niezdolnością do pracy od 8 lutego do 22 lutego 2019 r. uzasadnia poważne wątpliwości co do zaświadczonej niezdolności do pracy. Powódka w procesie nie spełniła w sposób wystarczająco konkretny ciążącego na niej obowiązku przedstawienia dowodów na istnienie niezdolności do pracy – również po zwróceniu uwagi przez Senat. Powództwo należało zatem oddalić.

 

Podsumowanie dotyczące wartości dowodowej zaświadczenia o niezdolności do pracy:

 

Jeśli pracownik wypowiada stosunek pracy i w dniu wypowiedzenia otrzymuje zwolnienie lekarskie z powodu niezdolności do pracy, może to podważyć wartość dowodową zaświadczenia o niezdolności do pracy w szczególności wtedy, gdy zaświadczona niezdolność do pracy pokrywa się dokładnie z okresem wypowiedzenia.

W rozstrzyganej tutaj sprawie Federalny Sąd Pracy zajął się konstelacją, w której pracownik składa wypowiedzenie, a następnie do momentu zakończenia stosunku pracy przedkłada zaświadczenie lekarskie.

Nie należy jednak przeoczyć, że istnieje wiele innych stanów faktycznych, w których pracodawca może uznać zaświadczenie za niewiarygodne.

Kancelaria Swist
Adwokat Prawo Pracy Düsseldorf
Prawo w naszych rzetelnych rękach

Źródłem sprawy „Wartość dowodowa zaświadczenia o niezdolności do pracy” jest komunikat prasowy Federalnego Sądu Pracy z dnia 08.09.2021 r., numer sprawy: 25/21, który można znaleźć pod poniższym linkiem:

https://www.bundesarbeitsgericht.de/presse/erschuetterung-des-beweiswerts-einer-arbeitsunfaehigkeitsbescheinigung

 

Zbieżność choroby i wypowiedzenia umowy o pracę

Słuchaj

W przypadku wystąpienia niezdolności do pracy w bezpośrednim związku z wypowiedzeniem umowy o pracę, pracownik powinien podjąć precyzyjne i staranne działania prawne, aby zachować wartość dowodową zaświadczenia o niezdolności do pracy (AU) oraz zabezpieczyć prawo do wynagrodzenia.

 

Konkretne zalecenia dotyczące postępowania

 

• Kompleksowe dokumentowanie wizyty u lekarza: Lekarz prowadzący musi szczegółowo udokumentować konkretne rozpoznanie medyczne w dokumentacji pacjenta. W razie wątpliwości ogólne stwierdzenia, takie jak „stres” czy „wyczerpanie”, są niewystarczające.
• Przygotowanie zwolnienia z tajemnicy lekarskiej: W przypadku sporu lekarz musi mieć możliwość złożenia zeznań przed sądem jako świadek. Pracownik powinien być gotowy do zwolnienia lekarza z tajemnicy lekarskiej na potrzeby procesu.
• Unikanie pokrywania się okresu wypowiedzenia ze zwolnieniem: Jeśli zwolnienie lekarskie zostanie wystawione dokładnie w dniu wypowiedzenia i kończy się precyzyjnie w ostatnim dniu pracy, stwarza to najsilniejsze domniemanie nadużycia. Jeżeli choroba trwa dłużej niż stosunek pracy lub rozpoczyna się dopiero kilka dni po wypowiedzeniu, wzmacnia to wartość dowodową.
• Wykazanie niezdolności do pracy przed wypowiedzeniem: Udokumentowanie, że dolegliwości lub choroba istniały jeszcze przed dniem doręczenia wypowiedzenia (np. poprzez wcześniejsze wizyty lekarskie, leczenie lub terapie), podważa zarzut wystawienia zwolnienia „na zamówienie”.
• Przejrzyste postępowanie w przypadku nowej pracy: Podjęcie pracy u nowego pracodawcy bezpośrednio po upływie okresu wypowiedzenia, mimo przebywania na zwolnieniu do ostatniego dnia, nasila wątpliwości. Faktyczne powroty do zdrowia przed podjęciem nowego zatrudnienia powinny być przekonująco uzasadnione.

 

Podsumowująca zasada postępowania

 

Gdy pracownik powoła się na orzecznictwo Federalnego Sądu Pracy (BAG) i odmówi dalszej wypłaty wynagrodzenia, samo przedłożenie zwolnienia lekarskiego już nie wystarczy. Pracownik musi w procesie sądowym precyzyjnie przedstawić, jakie dolegliwości zdrowotne występowały i dlaczego uniemożliwiały one wykonywanie obowiązków służbowych.

 

Pozasądowe działania pracownika

Słuchaj

Istnieją pozasądowe opcje działania i kroki strategiczne, które pozwalają skłonić pracodawcę do wypłaty pełnego wynagrodzenia lub zminimalizować ryzyko strat:

 

Pozasądowe dochodzenie roszczeń i negocjacje

 

• Pisemne wezwanie do zapłaty z wyznaczeniem terminu: Jeśli pracodawca nie reaguje lub samowolnie obniża pensję, należy pisemnie (z wyznaczeniem terminu, np. 7–14 dni) wezwać go do wypłaty zaległego wynagrodzenia.
• Przestrzeganie terminów zawitych w umowie o pracę lub układzie zbiorowym: W wielu umowach o pracę lub układach zbiorowych obowiązują tzw. terminy zawite/prekluzyjne (często 3 miesiące). Roszczenia muszą zostać zgłoszone na pismie w tym terminie, w przeciwnym razie bezpowrotnie przepadają.
• Rozmowa na temat porozumienia stron lub ugody: Często w kontekście zakończenia stosunku pracy można zawrzeć ogólną ugodę (np. w ramach powództwa o ochronę przed wypowiedzeniem), w której zaległe roszczenia płacowe i pozostały urlop zostaną polubownie rozliczone.

 

Strategiczne wykorzystanie zaległego urlopu i nadgodzin

 

• Wykorzystanie zaległego urlopu: Jeśli pracownik przed zakończeniem stosunku pracy ponownie uzyskał zdolność do pracy lub występowała tylko częściowa niezdolność, można wykorzystać pozostały urlop, aby zastąpić nim okres do końca umowy.
• Wyjaśnienie kwestii nadgodzin: Wypłata lub odbiór nadgodzin powinny zostać ustalone na pismie, aby zapobiec jednostronnym potrąceniom ze strony pracodawcy.

 

Ubezpieczenie ochrony prawnej i związki zawodowe

 

• Uzyskanie promesy pokrycia kosztów: Jeśli pracownik posiada ubezpieczenie ochrony prawnej (w zakresie prawa pracy), należy niezwłocznie wystąpić o pokrycie kosztów dochodzenia roszczeń płacowych lub wniesienia pozwu o wynagrodzenie.
• Kontakt ze związkiem zawodowym / stowarzyszeniem zawodowym: Członkowie mogą skorzystać z bezpłatnej ochrony prawnej i doradztwa ze strony prawników związkowych.

 

Weryfikacja świadczeń z Kasy Chorych (kontynuacja wypłaty świadczeń)

 

Jeżeli pracodawca odmawia dalszej wypłaty wynagrodzenia z powodu rzekomych wątpliwości co do wartości dowodowej, a stosunek pracy dobiega końca, w niektórych przypadkach można dochodzić prawa do zasiłku chorobowego (Krankengeld) bezpośrednio od Kasy Chorych (Krankenkasse). Kasa Chorych może następnie samodzielnie dochodzić tych kwot od pracodawcy lub zweryfikować stan zdrowia przez Służbę Medyczną (MD).

 

Postępowanie formalne

Słuchaj

Istnieją dodatkowe ważne punkty i zasady postępowania, których należy przestrzegać, aby uniknąć strat finansowych lub pułapek prawnych:

 

Prawidłowe zgłoszenie i zaświadczenia

 

• Terminowe zgłoszenie choroby: Niezdolność do pracy musi zostać zgłoszona pracodawcy niezwłocznie (pierwszego dnia, przed rozpoczęciem pracy).
• Elektroniczne zaświadczenie o niezdolności do pracy (eAU): Nawet jeśli pracodawca pobiera eAU bezpośrednio z Kasy Chorych, należy poprosić lekarza o wydruk papierowy do własnej dokumentacji.

 

Płynne zgłoszenie w Urzędzie Pracy (Agentur für Arbeit)

 

• Terminy zgłoszenia jako osoba poszukująca pracy: W przypadku wypowiedzenia należy zgłosić się jako osoba poszukująca pracy najpóźniej trzy miesiące przed końcem stosunku pracy, a przy krótszych okresach wypowiedzenia – w ciągu trzech dni od otrzymania wypowiedzenia.
• Zgłoszenie choroby: Osoba, która jest chore pod koniec stosunku pracy, musi poinformować o tym Agentur für Arbeit. Urząd Pracy nie wypłaca zasiłku dla bezrobotnych w trakcie choroby (ponieważ pracownik nie jest dyspozycyjny na rynku pracy).  Wówczas przysługuje im prawo do zasiłku chorobowego z Kasy Chorych.

 

Płynne przejście na zasiłek chorobowy

 

• Jeżeli niezdolność do pracy trwa dłużej niż stosunek pracy, Kasa Chorych kontynuuje wypłatę zasiłku chorobowego.
• Ważne: Kolejne zaświadczenie musi zostać wystawione bezprzerwowo w ostatnim dniu poprzedniego zwolnienia lub najpóźniej w następnym dniu roboczym.

 

Sprawdzenie możliwości wniesienia pozwu o ochronę przed wypowiedzeniem

 

• Niezależnie od wynagrodzenia należy przeanalizować, czy samo wypowiedzenie jest zgodne z prawem. Pozew o ochronę przed wypowiedzeniem (Kündigungsschutzklage) należy wnieść do sądu pracy w terminie trzech tygodni od doręczenia wypowiedzenia.

 

Brak aktywności szkodliwych dla zdrowia

 

• W trakcie zwolnienia lekarskiego należy powstrzymać się od wszelkich czynności, które mogłyby opóźnić powrót do zdrowia. Aktywności takie jak podróże, ciężkie prace w ogrodzie czy praca dodatkowa mogą zostać wykorzystane przez pracodawcę. Mogą być dowód przeciwko rzeczywistej niezdolności do pracy.

 

 
Kontakt do Kancelarii swist.legal w Niemczech

 

Jeśli zaistnieje problem prawny, w którym może pomóc adwokat, prosimy o kontakt.

 

 

 

 

 

 

 

 

Nota prawna i wyłączenie odpowiedzialności

Treści i odpowiedzialność Treści zawarte na tej stronie służą wyłącznie celom ogólnoinformacyjnym. Pomimo starannego sprawdzenia nie przejmujemy odpowiedzialności za prawidłowość, kompletność ani aktualność udostępnianych informacji. Roszczenia z tytułu odpowiedzialności wynikające z wykorzystania tych informacji są wykluczone, o ile nie doszło do udowodnionego umyślnego działania lub rażącego niedbalstwa.

Brak porady prawnej Udostępnione informacje nie stanowią porady prawnej i nie mogą zastąpić indywidualnej konsultacji z wykwalifikowanym adwokatem. Zastosowanie treści w konkretnych przypadkach odbywa się na własne ryzyko użytkownika.

W swojej konkretnej sprawie skorzystaj z porady adwokata!