Pojazd w spadku na terenie Niemiec

 

Dziedziczenie pojazdu brzmi początkowo jak miły bonus, ale wiąże się z kilkoma biurokratycznymi „postojami w boksie”. Ponieważ samochód generuje bieżące koszty i wiążą się z nim obowiązki prawne, spadkobierca powinien działać szybko.

 

Natychmiastowy plan działania

 

Oto plan, jak bezpiecznie „przeparkować” pojazd pod względem prawnym i fizycznym:

 

1. Środki doraźne – bezpieczeństwo i ubezpieczenie

 

Zanim spadkobierca pomyśli o sprzedaży lub przerejestrowaniu, muszą zostać spełnione podstawowe formalności:

• Sprawdzenie ubezpieczenia:
  Spadkobierca powinien niezwłocznie poinformować ubezpieczyciela OC o zgonie właściciela. Zazwyczaj ochrona trwa nadal, ale ubezpieczalnia musi wiedzieć, kto aktualnie użytkuje pojazd.
• Zabezpieczenie miejsca postoju:
  Czy auto stoi w przestrzeni publicznej? Jeśli tak, musi pozostać zarejestrowane i ubezpieczone. Na terenie prywatnym sytuacja jest swobodniejsza, ale należy pilnować terminów przeglądów technicznych (TÜV).
• Zabezpieczenie dokumentów:
  Spadkobierca potrzebuje dowodu rejestracyjnego (część I i II – Fahrzeugschein i Fahrzeugbrief) oraz aktualnych kluczyków.

 

2. Legitymacja – kto ma do czego prawo?

 

Spadkobierca może sprzedać lub przerejestrować pojazd tylko wtedy, gdy udowodni, że jest prawnym właścicielem. Do tego potrzebuje:

• stwierdzenia nabycia spadku (Erbschein),
• europejskiego poświadczenia spadkowego (Nachlasszeugnis), lub
• otwartego testamentu (wraz z protokołem otwarcia z sądu spadku).

Ważne:

Jeśli istnieje wspólnota spadkobierców (Erbengemeinschaft), wszyscy spadkobiercy muszą wyrazić zgodę na sprzedaż lub przerejestrowanie. Jedna osoba nie może samowolnie podarować lub spieniężyć auta.

 

3. Trzy drogi: Zatrzymać, sprzedać lub wyrejestrować

 

• Opcja „Zatrzymać”:
  Spadkobierca musi przerejestrować pojazd na swoje nazwisko w wydziale komunikacji. Potrzebne będą: dowód dziedziczenia, numer eVB (ubezpieczenie) i ważny przegląd techniczny.
• Opcja „Sprzedać”:
  Można sprzedać auto bezpośrednio ze spadku. Kupujący zajmuje się wtedy przerejestrowaniem. Należy pamiętać, aby w umowie jako sprzedawcę wpisać „Wspólnota spadkobierców [Imię/Nazwisko]”.
• Opcja „Wyrejestrować”:
  Jeśli nikt nie chce auta lub jego stan jest zły, można je wyrejestrować (wyłączyć z eksploatacji). Pozwala to zaoszczędzić na podatku i ubezpieczeniu.

4. Czynnik „Urząd Skarbowy”

Pojazd jest częścią spadku podlegającą opodatkowaniu.

• Wycena:
  Dla celów podatku od spadków liczy się wartość rynkowa w momencie śmierci (nie cena zakupu nowego auta).
• Długi:
  Jeśli auto było finansowane lub leasingowane, długi te (i obowiązek spłaty rat) również przechodzą na spadkobierców. Należy sprawdzić umowę kredytową!

 

5. Mała wskazówka

 

W schowku lub dokumentach warto poszukać karty assistance (np. ADAC) lub podobnych członkostw. Często nie wygasają one automatycznie i można je wypowiedzieć dopiero po zgłoszeniu zgonu.

 

Problem: Brak dokumentów

 

To klasyczna ślepa uliczka, która zdarza się dość często – albo zmarły zbyt dobrze schował papiery, albo po prostu zginęły. Bez obaw, auto nie staje się przez to bezużyteczne. Spadkobierca musi w takim przypadku wszcząć procedurę unieważnienia dokumentów (Aufbietung). Oto instrukcja krok po kroku:

1. Oficjalne zgłoszenie utraty:
   Ponieważ dowód własności (część II) jest kluczowy, urząd wystawi duplikat tylko po jednoznacznym wyjaśnieniu, że stare dokumenty zaginęły. Wymagane jest zapewnienie pod przysięgą (Eidesstattliche Versicherung) o utracie dokumentów (koszt ok. 30–60 € plus opłaty za nowe dokumenty).
2. Dowód uprawnienia do spadku:
   Urząd zapyta, dlaczego ma wystawić nowe dokumenty osobie, która nie widnieje w systemie. Należy okazać Erbschein (krajowy dowód nabycia spadku), Europejskie Poświadczenie Spadkowe (EPS), lub testament notarialny z protokołem oraz dowód osobisty.
3. Procedura wywoławcza (Aufbietungsverfahren):
   Urząd zgłasza utratę do Federalnego Urzędu Transportu Samochodowego (KBA). Dane dokumentu są publikowane w elektronicznym dzienniku urzędowym na 14 dni. Jeśli nikt się nie zgłosi (np. bank trzymający dowód jako zastaw), stary dokument zostaje unieważniony, a urząd wystawia nowe papiery.

 

Problem: Spadkodawca mieszkał w Niemczech, spadkobierca za granicą

 

Jeśli mieszkasz za granicą (np. w Polsce), sprawa staje się nieco bardziej biurokratyczna.

1. Podatek od spadków:
   Niemcy są bardzo skrupulatne. Jeśli zmarły mieszkał w Niemczech, cały spadek podlega niemieckiemu podatkowi, niezależnie od miejsca zamieszkania spadkobiercy. Należy sprawdzić czy istnieje umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania (DBA).
2. Dowód dziedziczenia:
   Jeśli spadkobierca mieszka w kraju UE (poza Danią/Irlandią), najwygodniejszym rozwiązaniem jest Europejskie Poświadczenie Spadkowe (EPS). Jest ono uznawane ponadgranicznie i zastępuje krajowy Erbschein.
3. Transport auta za granicę:
   • Tablice wywozowe:
     Potrzebne są specjalnych tablic eksportowych (z czerwonym paskiem). Auto musi mieć ważny TÜV i specjalne ubezpieczenie graniczne.
   • Rejestracja za granicą:
     Będą potrzebne oryginały niemieckich dokumentów oraz często certyfikatu zgodności EU (dokument COC).

 

Ważne terminy:

 

• Zgłoszenie do urzędu skarbowego: obowiązek do zgłoszenia spadeku do niemieckiego urzędu skarbowego w ciągu 3 miesięcy (§ 30 ErbStG).

 

Rechtsanwältin Johanna Swist
Kancelaria w Düsseldorf

 

 

Kontakt do Kancelarii swist.legal w Niemczech

 

Jeśli zaistnieje problem prawny, w którym może pomóc adwokat, prosimy o kontakt.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nota prawna i wyłączenie odpowiedzialności

Treści i odpowiedzialność Treści zawarte na tej stronie służą wyłącznie celom ogólnoinformacyjnym. Pomimo starannego sprawdzenia nie przejmujemy odpowiedzialności za prawidłowość, kompletność ani aktualność udostępnianych informacji. Roszczenia z tytułu odpowiedzialności wynikające z wykorzystania tych informacji są wykluczone, o ile nie doszło do udowodnionego umyślnego działania lub rażącego niedbalstwa.

Brak porady prawnej Udostępnione informacje nie stanowią porady prawnej i nie mogą zastąpić indywidualnej konsultacji z wykwalifikowanym adwokatem. Zastosowanie treści w konkretnych przypadkach odbywa się na własne ryzyko użytkownika.

W swojej konkretnej sprawie skorzystaj z porady adwokata!